اگر تا به حال وارد فروشگاه شال و روسری شده باشید، احتمالاً این جمله را شنیدهاید:
«این کار موداله.»
یا
«کاملاً ابریشمه.»
اما از کجا میتوان فهمید این ادعا درست است؟
واقعیت این است که حتی افراد باتجربه هم همیشه نمیتوانند تنها با یک لمس کوتاه، جنس دقیق یک پارچه را با قطعیت تشخیص دهند. بسیاری از پارچههای امروزی از ترکیب چند نوع الیاف تولید میشوند و فناوریهای جدید نساجی باعث شدهاند ظاهر و حس آنها به یکدیگر نزدیکتر شود.
با این حال، لمس پارچه هنوز یکی از بهترین راهها برای ارزیابی اولیه کیفیت، لطافت، ضخامت و نوع بافت آن است. اگر بدانید باید به چه ویژگیهایی توجه کنید، احتمال انتخاب اشتباه بسیار کمتر خواهد شد.
در این مقاله یاد میگیرید هنگام لمس یک شال یا روسری دقیقاً چه چیزهایی را بررسی کنید و هر ویژگی چه اطلاعاتی درباره پارچه به شما میدهد.
قبل از هر چیز؛ لمس کردن همیشه کافی نیست
این نکته شاید مهمترین بخش مقاله باشد.
هیچ روش خانگی وجود ندارد که فقط با لمس کردن بتواند جنس الیاف را صددرصد مشخص کند. برای تشخیص قطعی، معمولاً از آزمونهای آزمایشگاهی مانند میکروسکوپ الیاف یا آزمونهای شیمیایی استفاده میشود.
بنابراین هر توصیهای که در ادامه میخوانید، برای تشخیص احتمالی و ارزیابی اولیه است، نه تشخیص قطعی.
هنگام لمس پارچه دقیقاً به چه چیزهایی توجه کنیم؟
بیشتر افراد فقط یک جمله میگویند:
«نرمه.»
اما نرمی تنها یکی از ویژگیهای پارچه است.
کارشناسان هنگام بررسی یک پارچه معمولاً چند ویژگی مختلف را همزمان ارزیابی میکنند.
۱. لطافت سطح پارچه
ابتدا کف دست یا نوک انگشتان را آرام روی پارچه حرکت دهید.
از خودتان بپرسید:
- سطح آن کاملاً صاف است؟
- کمی دانهدانه است؟
- زبری محسوسی دارد؟
- روی پوست گیر میکند؟
مثلاً ساتن و ابریشم معمولاً سطحی بسیار صاف دارند، در حالی که لینن یا برخی پارچههای نخی بافت ملموستری ایجاد میکنند.
۲. وزن پارچه
حالا شال را در دست بگیرید.
آیا نسبت به اندازهاش سنگین است؟
یا بسیار سبک؟
وزن بهتنهایی جنس پارچه را مشخص نمیکند، اما میتواند سرنخ خوبی باشد.
برای مثال، بسیاری از شالهای تابستانی عمداً سبک طراحی میشوند، در حالی که شالهای پاییزی معمولاً وزن بیشتری دارند.
۳. میزان انعطافپذیری
پارچه را کمی جمع کنید.
سپس رها کنید.
آیا سریع به حالت اول برمیگردد؟
یا همچنان چروک باقی میماند؟
این ویژگی میتواند اطلاعات خوبی درباره ساختار بافت و نوع الیاف به شما بدهد.
۴. دمای پارچه
یک نکته جالب وجود دارد.
بعضی پارچهها هنگام اولین تماس، خنکتر احساس میشوند.
برای مثال، ابریشم طبیعی معمولاً حس خنکی اولیه ایجاد میکند؛ در حالی که بسیاری از الیاف مصنوعی سریعتر با دمای بدن هماهنگ میشوند.
البته این روش به شرایط محیط و دمای اتاق هم وابسته است و نباید بهتنهایی ملاک تشخیص قرار گیرد.
۵. اصطکاک پارچه
پارچه را بین دو انگشت حرکت دهید.
خیلی راحت میلغزد؟
یا کمی مقاومت ایجاد میکند؟
این ویژگی میتواند به شما کمک کند حدس بزنید شال روی سر چقدر ایستایی خواهد داشت.
پارچههای بسیار صیقلی معمولاً بیشتر روی مو سر میخورند.
ویژگی لمس رایجترین پارچههای شال و روسری
پارچه نخی
معمولاً:
- تنفسپذیر
- نسبتاً مات
- اصطکاک مناسب
- لطافت طبیعی
- ایستایی خوب
اگر تابستان است و پارچه همزمان خنک، سبک و نسبتاً مات باشد، احتمال نخی بودن آن بیشتر است؛ هرچند این موضوع قطعی نیست.
مودال
مودال معمولاً نرمتر از نخ احساس میشود.
پارچه روی دست روانتر حرکت میکند اما همچنان حس طبیعی دارد و مانند ساتن بیش از حد لیز نیست.
ژاکارد
در ژاکارد، بافت برجسته اولین چیزی است که زیر انگشت احساس میشود.
حتی اگر طرح پارچه را نبینید، معمولاً میتوانید اختلاف سطح بافت را لمس کنید.
لینن
لینن معمولاً کمی خشکتر از نخ احساس میشود.
بافت آن واضحتر است و سطح کاملاً صیقلی ندارد.
ابریشم
ابریشم طبیعی یکی از لطیفترین پارچههاست.
سطح آن بسیار صاف است، هنگام لمس حس خنکی ملایمی ایجاد میکند و درخشندگی ظریفی دارد.
اما توجه داشته باشید که بسیاری از پارچههای مصنوعی هم میتوانند تا حدی این حس را تقلید کنند.
اشتباهات رایج هنگام تشخیص پارچه
هر پارچه نرم، ابریشم نیست
بسیاری از پارچههای ویسکوز، مودال یا پلیاستر هم میتوانند بسیار نرم باشند.
هر پارچه زبر، بیکیفیت نیست
برخی پارچههای لینن یا کتان ذاتاً بافت زبرتری دارند و همین ویژگی بخشی از ماهیت آنهاست.
وزن بیشتر همیشه کیفیت بالاتر نیست
گاهی وزن زیاد فقط به دلیل تراکم بیشتر یا نوع بافت است.
قیمت بالا، تضمین جنس پارچه نیست
برند، طراحی، چاپ، دوخت و کشور تولیدکننده هم روی قیمت تأثیر دارند.
اگر خرید اینترنتی انجام میدهید چه کنید؟
در خرید آنلاین امکان لمس پارچه وجود ندارد؛ بنابراین باید اطلاعات دیگری را جایگزین کنید.
به این موارد توجه کنید:
- ترکیب الیاف
- نوع بافت
- ابعاد
- گرماژ (در صورت ذکر)
- تصاویر نزدیک از بافت پارچه
- توضیحات مربوط به ایستایی و لطافت
- نظرات خریداران
هرچه اطلاعات محصول دقیقتر باشد، احتمال انتخاب مناسب بیشتر خواهد بود.
جمعبندی
تشخیص جنس شال و روسری تنها با لمس کردن همیشه امکانپذیر نیست، اما با کمی تجربه میتوان ویژگیهایی مانند لطافت، وزن، اصطکاک، انعطافپذیری و نوع بافت را ارزیابی کرد و انتخاب آگاهانهتری داشت.
اگر قصد خرید حضوری دارید، چند دقیقه وقت بگذارید و پارچه را با دقت لمس کنید. اگر هم خرید اینترنتی را ترجیح میدهید، توضیحات محصول و تصاویر باکیفیت میتوانند تا حد زیادی جای تجربه لمس را بگیرند.
در ماه سیما تلاش شده برای هر شال و روسری، اطلاعاتی مانند جنس پارچه، ویژگیهای بافت، میزان لطافت و کاربرد آن بهصورت شفاف ارائه شود تا بتوانید حتی پیش از لمس محصول، تصویر دقیقتری از آنچه دریافت خواهید کرد داشته باشید.
برای مطالعه بیشتر
اگر علاقهمندید درباره ویژگی الیاف و پارچهها عمیقتر مطالعه کنید، این منابع معتبر میتوانند نقطه شروع خوبی باشند:
- Fabric Science نوشته Joseph J. Pizzuto
- Textiles نوشته Sara J. Kadolph
- منابع آموزشی The Textile Institute درباره خواص الیاف و پارچهها
